Hukuk Nosyonu Cilt I

Kıymetli okurlar, elinizdeki eser, “Teori ve Pratikte Hukuk Nosyonu” adını taşımakla birlikte, eserin içeriğinin bu ismin hakkını tam manasıyla verdiği iddiasında değilim. Hatta, eserin adıyla içeriği arasında bir alaka olmadığı da iddia edilebilir. Zira hukuk nosyonu kısa sürede ve üç beş kitabı okumayla edinilecek bir olgu değildir. Sağlıklı bir hukuk nosyonu, edinilmiş teorik bilgilerin sahada (uygulamada) pratiğe dökülmesi ve bunun kısa olmayan bir süre boyunca tatbiki suretiyle gerçekleşir. Nosyon denilen şeyin kısa sürede edinilmesi pek mümkün değildir. Özü itibariyle nosyon, süreç içinde edinilir ve bu da, ancak teorik bilgilerin uygulamaya konulması suretiyle olur. Nasıl ki Kur’an’ı ezberleyen bir hafız aynı zamanda onu anlama ve yorumlama tecrübesini de elde etmiş olmuyorsa, sadece mevzuatın bilinmesi ve bu mevzuatı açıklayan teorik eserlerin okunmasıyla da sağlam bir hukuk nosyonu edinilemez. Zira hukuk nosyonu, büyük oranda o işin uygulamasının yapılması, farklı türde ve olasılıkta olayların görülmesi, işlemlerin adım adım yapılması sürecinde ortaya çıkan aksaklık ve tereddütlerle karşılaşılması, konuyla ilgili tartışmaların içinde olunması, yargı mercilerinin tutumlarının gözlemlenmesi ve daha birçok etmenle birebir temasa geçilerek edinilir.

Hukuk nosyonu kendini daha çok somut olayı anlama, yorumlama ve hukukî tespitte bulunmada gösterir. Örneğin müvekkil bir avukata müracaat eder ve olayı anlatır. Bu olayın hangi hukukî uyuşmazlığın konusunu oluşturduğu ve hangi davaya konu olabileceğini tespit edebilme yeteneği, sağlam bir hukuk nosyonu edinmekle mümkündür. Zira müvekkil hukuk bilmez ve çoğu kez gereksiz detayları da anlatabilir ve daha da önemlisi, olayın can alıcı noktasını önemsemediği için onu atlayabilir. Hukuk nosyonu edinmiş bir hukukçu, müvekkile gerekli soruları sorarak hukukî tespitini yapar; gereksiz ve faydasız detaylardan uzak durur.

Elinizdeki bu eser, hukuk nosyonu edindirme iddiasında değildir. Böyle bir iddia, hukuk nosyonunun (büyük oranda) belirli bir süreç dahilinde edinilebileceği yönündeki anlayışa da terstir. Dolayısıyla bu eser, özellikle meslekteki kıdemi az olan hukukçuların karşılaştıkları/karşılaşacakları olaylara bakış açısını bir nevi geniş tutmaya, somut olaylar özelinde dikkat edilecek hususlara dikkat çekmeye ve bu suretle hukuk nosyonu edinme sürecine olsa olsa çok küçük bir katkı sağlama amacıyla ele alınmıştır.