Ticaret Hukuku Yönüyle Damping

Gelişen küresel ekonomik düzen, devletler arasındaki rekabetin şeklini değiştirmiş; geçmişin askeri ve stratejik güç mücadeleleri günümüzde yerini büyük oranda “ticaret savaşlarına” bırakmıştır. Küreselleşme ve liberalleşme eğilimleri devlet sınırlarını aşan ticareti, benzeri görülmemiş boyutlara taşırken, özellikle ekonomik daralma dönemlerinde iç pazardaki varlığını korumak veya rakiplerini saf dışı bırakmak isteyen teşebbüslerin başvurduğu çeşitli yöntemler, rekabeti acımasız ve haksız bir hale getirmiştir. Bu bağlamda uluslararası ticarette, haksız rekabetin en yaygın türü olarak kabul edilen damping ve buna karşı geliştirilen hukuki savunma mekanizmaları, sadece ticari bir enstrüman değil; aynı zamanda devletlerin egemenlik hakları ile serbest piyasa dengesi arasındaki hassas çizgiyi koruyan stratejik birer araç niteliğindedir.

Uluslararası alanda Anti-damping Anlaşması sınırları çerçevesinde şekillenen bu alan, Türk hukukunda 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili alt mevzuat uyarınca yürütülen karmaşık bir hukuki yapıya sahiptir. Sübvansiyona ilişkin düzenlemelerle iç içe geçmiş bu katmanlı yapı ve uygulamadaki belirsizlikler, konunun hukuki ve iktisadi boyutlarıyla bütüncül bir şekilde değerlendirilmesini zorunlu kılmıştır. Bu gereksinimden doğan ve dört ana bölümden oluşan kitabımızda, öncelikle dampingin teorik ve kavramsal çerçevesi, tarihsel gelişimi ve iktisadi etkileri ele alınmıştır. İkinci bölümde normal değer, ihracat fiyatı ve damping marjı gibi teknik kavramlar örneklerle analiz edilerek dampingin tespiti metodolojisi ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde soruşturma usulü, soruşturma sürecinde önem arz eden yerli üretim dalı, maddi zarar ve nedensellik bağı konuları incelenmiş olup dördüncü ve son bölümde ise geçici kesin önlemler, gözden geçirme soruşturmaları ve idari kararların yargısal denetimi incelenmiştir. Ayrıca eserde, dampingin Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki haksız rekabet halleri ve Rekabet Hukuku ile ilişkisi değerlendirilmiş; korumacı yaklaşım karşısında tüketici ve kamu menfaatinin dengelenmesi sorunsalına da ışık tutulmaya çalışılmıştır.