Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Lahey Sözleşmesinin Türk Hukukunda Uygulaması

Çalışmada, öncelikle, ülkemizin taraf olduğu Lahey Sözleşmesi çerçevesinde uluslararası alanda çocuk kaçırma ve iade konuları incelenmektedir. Yine bu sözleşmenin sadece Hollanda’nın Lahey kentinde imzalanmasından tarihi olarak da sözleşmenin özellikle Avrupa Birliği ülkelerinde daha hazırlık aşamalarından başlayarak Avrupa Kamu Hukukuna hızlı bir intiba sürecine dahil edildiği gözlenmiştir. Özellikle sözleşmeyi imzalayan dünyanın diğer ülkelerinden farklı olarak Hollanda, Belçika, Almanya gibi ülkelerde sözleşmenin konusu ile ihtisas mahkemeler oluşturulduğu yine bu alanda çalışan uzman hukukçuların yetiştirildiği gözlenmiştir. Bunun başka bir nedeni de Avrupa Birliği’ni oluşturan birçok ülkenin Avrupa Konseyi üyesi olması da bir etkendir. Diğer yandan Birlik içerisinde özellikle ilgili Birlik anlaşmalarının tesisi akabinde Lüksemburg’da bulunan Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın (ABAD) yargısal yetkisini Birlik içerisinde kullanması da etkili olmuştur. Birliğe dahil olan ülkelerden ki bu ülkeler sosyo ekonomik seviyeleri daha düşük ülkelerdir; örneğin Polonya, Bulgaristan, Romanya gibi diğer ülkelere hızlı bir şekilde genç nüfus yayılması yaşanmış ve bu durum da elbette evliliklere etki etmiştir. Birlik özellikle son yirmi yılda genişlemesini Daha çok soğuk savaş dönemindeki Orta ve Doğu Avrupa ve Balkan ülkelerine kaydırmış ve tam üye almasa dahi Makendonya, Kosova, Gürcistan gibi ülkelerle Schengen anlaşması üzerinden vize kolaylıkları tanımıştır. Yine bu durum da Birlik içerisindeki nüfus hareketlerini artıran başka bir olgudur.

Tüm bu etkenlere Avrupa Birliği’nin sınırları içerisinde sağlamış olduğu özgürlükler ve ekonomik istikrar eklendiğinde özellikle üçüncü dünya ülkelerinden Birlik içinde çalışma ve Birlik içerisinde eğitim ve öğrenim görme talepleri de artmıştır. İşte tüm bu hususlar evlilik birlikteliklerinin milliyet unsurunu farklılaştırmış bunun sonucunda da çocuk kaçırma vakıaları daha önce hiç olmadığı kadar sık vakıalar haline gelmiştir. Dolayısıyla bu çalışmada Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği ile tam görüşmeler yürüten Türkiye’nin uygulaması, Türk Anayasa Mahkemesi’nin verdiği kararlar, ülkemizin bağlı bulunduğu ve bireysel başvuruyu kabul ettiği Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları , Avrupa Birliği kararları incelenmiştir.